Monday, June 6, 2016

รัฐและอินเทอร์เน็ต: ไม่ยุ่งก็ไม่ได้ มากไปก็ไม่เหมาะ


หลายครั้งในที่สาธารณะ เรามักจะเห็นหลายคนแสดงจุดยืนที่ว่า รัฐไม่ควรเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับอินเทอร์เน็ตเลย จุดยืนเช่นนี้แม้จะเข้าใจได้ แต่ในความเป็นจริงแล้วเป็นจุดยืนที่มีปัญหาอยู่ในตัวมันเองไม่ใช่น้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมองข้ามเรื่องของการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นบนอินเทอร์เน็ต โดยไม่คำนึงถึงความเป็นจริงทางสังคมที่เกี่ยวข้อง

บทความชิ้นนี้ เสนอจุดยืนว่า รัฐและอินเทอร์เน็ตเกี่ยวพันกันและไม่สามารถทิ้งสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปได้ และจุดยืนที่ว่าอินเทอร์เน็ตเป็นพื้นที่ปลอดรัฐ เป็นจุดยืนที่มีปัญหา อย่างน้อยที่สุดก็จากมุมมองของความเป็นจริง (reality) และสังคมการเมือง และเน้นย้ำว่า แนวคิดที่สุดโต่งทั้งสองข้าง (ทั้งไม่ควบคุมใดๆ และควบคุมอย่างละเอียด) เป็นแนวคิดที่มีปัญหาทั้งคู่ บทความนี้ต้องการเสนอว่า แนวคิดการจัดการอินเทอร์เน็ตของรัฐ สมควรที่จะเกิดขึ้นจากการตกลงกันในสังคมเพื่อหาจุดสมดุลที่พอดีมากกว่า

ในงานเขียนชิ้นนี้ จะมีการใช้และอ้างอิงกรอบทฤษฏีทางสังคมการเมืองที่เกี่ยวข้องจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Robert Nozick, ปรัชญาการเมืองสาย Contractarian, ทฤษฏีของ Manuel Castell ที่ว่าด้วยเรื่องของโครงสร้างการสื่อสารทางอินเทอร์เน็ต และทฤษฏีย่อยๆ อีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งมีความเกี่ยวพันในเชิงคำอธิบายของบทความนี้

Friday, June 3, 2016

อคติในอัลกอริทึม (Algorithm Bias) เมื่อคอมพิวเตอร์ไม่ได้เป็นกลางอย่างที่คิด

เมื่อช่วงรอบเดือนที่ผ่านมา มีข่าวที่ระบุว่า Facebook ทำการควบคุมเนื้อหาในส่วนของ Trending ที่มักจะแสดงในหน้าแรกของ News Feed ซึ่งกลายมาเป็นเรื่องใหญ่ จนนำมาสู่การออกมายืนยันจากผู้บริหารของ Facebook เองว่าไม่มีการควบคุมใดๆ แต่ในภายหลังก็มีการยกเลิกอัลกอริทึมดังกล่าวนี้ไป

ประเด็นดังกล่าวนี้อาจสะท้อนถึงสิ่งที่เรียกว่า “Algorithm Bias” หรืออคติในอัลกอริทึม (บางคนแปลว่า “ความไม่เป็นกลางของอัลกอริทึม”) ซึ่งแปลว่าอัลกอริทึม มีกลไกและกระบวนการในการประมวลผลและให้ค่าหรือผลลัพธ์ที่ไม่เป็นกลางอย่างที่ควรจะเป็น และการนำเสนอข้อมูลที่ไม่เป็นกลางเหล่านี้อาจนำไปสู่การชักนำความคิด ไม่ก็เปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คนที่เกี่ยวข้องได้ และถือเป็นประเด็นสำคัญของบทความนี้ 

บทความนี้จะนำเสนอความเข้าใจพื้นฐานว่าอะไรคืออคติในอัลกอริทึม และส่งผลกระทบอย่างไรได้บ้าง รวมถึงจะแก้ไขปัญหาอย่างไร ทั้งนี้ มุมมองในบทความชิ้นนี้มาจากฐานของผู้เขียนที่อยู่ในโลกสังคมศาสตร์ มองมายังปัญหาซึ่งคาบเกี่ยวกับปัญหาในโลกคอมพิวเตอร์ ดังนั้นบทความชิ้นนี้จะไม่ลงรายละเอียดในเชิงเทคนิคมากนัก ด้วยข้อจำกัดทางความรู้ที่มี